BIERNE ZABEZPIECZENIA PRZECIWPOŻAROWE

Zakres działania

Wykonujemy bierne zabezpieczenia ogniochronne przepustów instalacyjnych - kablowych, rurowych oraz kombinowanych. Zabezpieczamy przeciwpożarowo również dylatacje, a także konstrukcje oraz instalacje za pomocą kanałów czy zabudów ogniochronnych.

Definicja przepustu instalacyjnego

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie definiuje w sposób jednoznaczny pojęcia przepust instalacyjny. Pierwsza wzmianka o tego rodzaju zabezpieczeniu przeciwpożarowym występuje w  paragrafie 234 punkcie 1., który brzmi: „Przepusty instalacyjne w elementach oddzielenia przeciwpożarowego powinny mieć klasę odporności ogniowej (E I) wymaganą dla tych elementów”. Dokumentem, który definiuje jednoznacznie wskazane pojęcie jest Norma PN-EN 1366-3:2004. Przejście, inaczej zwane przepustem to: „otwór w elemencie oddzielającym służący do przeprowadzenia jednej lub większej liczby instalacji”. Norma określa również terminy istotne na potrzeby pracy takie jak „instalacja użytkowa”, „uszczelnienie przejścia instalacyjnego”, „system uszczelnienia przejścia instalacyjnego”.
„Instalacja użytkowa to system taki jak kabel, kanał, rura (z izolacją lub bez izolacji) lub magistrala.”
„Uszczelnienie przejścia instalacyjnego to system stosowany w celu zachowania odporności ogniowej elementu oddzielającego w miejscu, w którym przewidywane jest przejście instalacji użytkowych przez element oddzielający.”
„System uszczelnienia przejścia instalacyjnego to zespół poddany badaniu, składającysię co najmniej z jednej instalacji użytkowej oraz uszczelnienia przejścia, materiałów lub urządzeń, a także wszelkich konstrukcji wsporczych instalacji użytkowej, zaprojektowany w celu zachowania szczelności ogniowej i izolacyjności ogniowej elementu oddzielającego podczas trwania badania.” (NormaPN-EN 1366-3:2006. Badania odporności ogniowej instalacji użytkowych. Część 3:Uszczelnienia przejść instalacyjnych, 2006)
.

Wymagania dla przepustów instalacyjnych

§ 234 pkt 1. Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wskazuje: Przepusty instalacyjne w elementach oddzielenia przeciwpożarowego powinny mieć klasę odporności ogniowej (E I) wymaganą dla tych elementów.
Co to oznacza? Najpierw musimy przedstawić definicję klasy odporności pożarowej. Jest to parametr określany dla elementu oddzielającego w budynku bądź dla wyrobu budowlanego wchodzącego w skład oddzielenia. Klasa określana jest w minutach dla 3 parametrów: R, E oraz I. Każdy parametr związany jest z innymi właściwościami użytkowymi w warunkach pożarowych. R - nośność ogniowa, E - szczelność ogniowa, E - izolacyjność ogniowa.
W przypadku oznaczenia ściany oddzielenia przeciwpożarowego REI 120 musimy zabezpieczyć przejście instalacji w klasie EI 120. Oznacza to w praktyce, że w trakcie pożaru ściana oddzielenia przeciwpożarowego musi zachować swoją nośność, szczelność i izolacyjność przez co najmniej 120 minut. Zabezpieczenie otworu technologicznego za pomocą dedykowanych materiałów ogniochronnych pozwala na zachowanie szczelności i izolacyjności w wymaganym czasie i nie pozwala na przedostanie się temperatury oraz dymu na drugą stronę elementu oddzielenia przeciwpożarowego.

Przy badaniu nośności ogniowej - R - weryfikujemy: 
- ugięcie elementu i szybkość narastania ugięcia w odniesieniu do belek, stropów i dachów,
- skrócenie pionowe i szybkość skrócenia pionowegow odniesieniu do słupów i ścian,
- zawalenie się elementu.

Przy badaniu szczelności ogniowej - E - sprawdzamy:
- utrzymywanie się płomienia na stronie nienagrzewanej,
- zapalenie tamponu bawełnianego,
- pęknięcia lub otwory przekraczające dopuszczalne wymiary.

Przy badaniu szczelności ogniowej - I - kontrolujemy:
- przyrost temperatury średniej po stronienienagrzewanej o więcej niż 140 K,
- przyrost temperatury maksymalnej po stronienienagrzewanej o więcej niż 180 K.

Punkt 2. § 234. „(Dopuszcza się nieinstalowanie przepustów, o których mowa w ust. 1, dla pojedynczych rur instalacji wodnych, kanalizacyjnych i ogrzewczych, wprowadzanych przez ściany istropy do pomieszczeń higienicznosanitarnych.)” wskazuje, iż instalacjewodne, kanalizacyjne i grzewcze zbudowane z pojedynczych rur przechodzące przez ściany i stropy do pomieszczeń higienicznosanitarnych nie muszą być zabezpieczone do odporności ogniowej. Pomieszczenia higienicznosanitarne zostały zdefiniowane w paragrafie 76: „[…] Dopomieszczeń higienicznosanitarnych zalicza się łaźnie, sauny, natryski, łazienki, ustępy, umywalnie, szatnie, przebieralnie, pralnie, pomieszczenia higieny osobistej kobiet, jak też pomieszczenia służące do odkażania, oczyszczania oraz suszenia odzieży i obuwia, a także przechowywania sprzętu do utrzymywania czystości.”

Kolejny punkt § 234., punkt 3, uszczegóławia, rodzaj przepustów, których dopuszcza się nie zabezpieczać: „Przepusty instalacyjne o średnicy powyżej 4 cm w ścianach i stropach, niewymienionych w ust. 1, dla których jest wymagana klasa odporności ogniowej co najmniej E I 60 lub R E I 60, powinny mieć klasę odporności ogniowej (E I) tych elementów.”

Rozporządzenie oprócz przepustów instalacyjnych wewnątrz obiektu nakazuje również, aby przejścia instalacji w ścianach zewnętrznych poniżej poziomu terenu były gazoszczelne: Punkt 4: „Przejścia instalacji przez zewnętrzne ściany budynku, znajdujące się poniżej poziomuterenu, powinny być zabezpieczone przed możliwością przenikania gazu do wnętrzabudynku.”

Streszczając powyższe zapisy, Rozporządzenie nakazuje zabezpieczać wszelkie przejścia instalacyjne w przegrodach przeciwpożarowych, oprócz tych, które mają średnicę poniżej 4 cm i znajdują się w pomieszczeniach higienicznosanitarnych.
Dobra praktyka inżynierska, mimo wspomnianych wykluczeń do konieczności stosowania zabezpieczeń, mówi, aby wszelkie przepusty instalacji przechodzące przez przegrody pełniące funkcje oddzieleń przeciwpożarowych były zabezpieczone do odpowiedniej klasy odporności ogniowej.

Rodzaje przepustów instalacyjnych

Przepusty instalacyjne dzielimy ze względu na rodzaje instalacji, które przechodzą przez elementy oddzielenia pożarowego, bądź ze względu na materiał, z którego wykonana jest instalacja. Rozróżniamy następujące podziały:          
Ze względu na rodzaj instalacji:
a)      Przepusty rurowe,
b)      Przepusty elektryczne,
c)     Przepusty kombinowane,
Zewzględu na rodzaj materiału, z którego wykonana jest instalacja:
a)      Przepusty rur palnych,
b)      Przepusty rur niepalnych,
a.       W izolacji palnej (pianka polietylenowa, pianka poliuretanowa, kauczuk)
b.      Wizolacji niepalnej (wełna mineralna, wełna szklana)
c)      Przepusty kablowe,
d)      Przepustykombinowane. 
Rury palne zbudowane z materiałów palnych pod wpływem ognia tracą swoje właściwości fizykochemiczne. Są to rury z tworzyw sztucznych takich jak polipropylen (PP), polietylensieciowany (PE-X), polietylen (PE), polichlorek winylu (PVC). Ze wskazanych materiałów wykonuje się głównie instalacje centralnego ogrzewania, instalacje wody zimnej, system kanalizacji, wewnętrznej instalacji wodociągowej. Przykład wykonanego zabezpieczenia rur palnych przechodzących przez element oddzielenia pożarowego przedstawia zdjęcie numer 1.

Zdjęcie 1 - Przykład przepustu rury palnej w ścianie oddzielenia pożarowego

Przepusty rurowe rur niepalnych to przejścia instalacji złożonych z rur wykonanych najczęściej z metalu. Rury niepalne zbudowane są z materiałów niepalnych i nierozprzestrzeniających ognia, głównie ze stali, miedzi lub żeliwa. Rury stalowe są podstawą do wykonywania instalacji wewnętrznych wodociągowych przeciwpożarowych, stałych urządzeń gaśniczych tryskaczowych, mgłowych, pianowych. Rury miedziane wykorzystywane są w systemach klimatyzacji, natomiastrury żeliwne w instalacjach wodno-kanalizacyjnych. Instalacja klimatyzacji w budynku wykonywana jest z miedzi. Mimo, iż uznajemy ten rodzaj metalu za niepalny, należy wziąć pod uwagę fakt, iż jest doskonałym przewodnikiem i bardzo szybko nagrzewa się. Jest to bardzo ważna właściwość fizyczna, którą trzeba wziąć pod uwagę przy wykonywaniu przepustu instalacyjnego bazującego na rurach miedzianych. Zdjęcie numer 2 obrazuje poprawnie wykonany przepust rur stalowych przez przegrody pożarowe.

Zdjęcie 2 - Przykład przejścia rur stalowych w ścianie oddzielenia pożarowego

Przepusty elektryczne to rodzaj przejść przez elementy oddzielenia pożarowego złożonych z kabli. Wyróżniamy kilka rodzajów przejść kablowych:
a)      Pojedynczychkabli,
b)      Grup ykabli w peszlach,
c)      Wiązek kabli,
d)      Tras kablowych,
Na zdjęciu numer 3 przedstawiono jeden  z typów przepustów elektrycznych w ścianie pełniącej funkcję oddzielenia pożarowego.

Zdjęcie 3 - Przykład przepustu elektrycznego w ścianie oddzielenia pożarowego

Przepusty kombinowane to szczególny rodzaj przejść. Jest to połączenie minimum dwóch typów instalacji w jednym otworze w elemencie oddzielenia przeciwpożarowego. Spotyka się przejścia kombinowane, przez które przechodzą wiązki kabli, rury z tworzyw sztucznych, rury metalowe oraz wiązki kabli. Na rynku są dostępne rozwiązania, które zostały przebadane, dzięki czemu taki rodzaj przejść może być skutecznie zabezpieczony. Zdjęcie numer 4 obrazuje przykładowy typ przejścia kombinowanego. W obrębie jednego otworu umieszczone są rury niepalne oraz rury palne w izolacji na bazie kauczuku.

Zdjęcie 4 - Przykład przepustu kombinowanego w ścianie oddzielenia pożarowego
Materiały wykorzystywane do wykonywania biernych zabezpieczeń przepustów instalacyjnych

Podstawowym składnikiem większości materiałów ogniochronnych w biernej ochronie przeciwpożarowe jest materiał pęczniejący. Jest to tworzywo, które w podwyższonej temperaturze, już od około 140 °C, zaczynają pęcznieć zwiększając kilkukrotnie swoją objętość. Są to najczęściej materiały na bazie grafitu ekspandującego.
W zależności od rodzaju materiału, z którego wykonana jest instalacja (palny lub niepalny), która przechodzi przez elementy oddzielenia pożarowego stosuje się różne systemy zabezpieczeń ogniochronnych. Mimo różnic w zastosowaniu danego rodzaju systemu proponowanego przez różnych producentów możemy wyróżnić następujące rozwiązania ogniochronne:
a)      Kołnierze,
b)      Opaski,
c)      Masy,
d)      Zaprawy,
e)      Rękawy,
f)       Plastry,
g)      Piany,
h)      Bloczki,
i)       Poduszki,
j)       Kasety.

Kołnierz ogniochronny zbudowany jest z materiału pęczniejącego, który jest zamontowanyna metalowych blaszkach zamykających oraz uchwytów montażowych. Kołnierze ogniochronne są tak skonstruowane, aby mogły być używane do rur o różnych średnicach, dzięki możliwości własnoręcznego przycięcia do zadanych długości. Kołnierze znajdują zastosowanie w przypadku braku możliwości użycia opasek ogniochronnych, w sytuacjach gdy otwór jest zbyt mały aby zamontować opaskę, rury przechodzące przez przepust zmieniają swój kierunek poprzez kolanka rurowe. Kołnierze mogą być wykorzystywane do zabezpieczenia przejść instalacji palnych zarówno w ścianach jak i stropach.

Opaska ogniochronna zbudowana jest całkowicie z materiału pęczniejącego.Opaski dostępne są w rolkach, gdzie monter samodzielnie dopasowuje opaskę do średnicy rury lub jest uprzednio podzielona na stałe długości w zależności od średnicy rury. Opaski ogniochronne stosuje się do zabezpieczania przepustów zbudowanych z rur palnych. Opaskę umieszcza się między rurę, a element oddzielenia, strop lub ścianę. Do uzupełnienia pozostałej luki stosuje się dodatkowe masy ogniochronne lub zaprawę.

Masy ogniochronne złożone są z mieszanin substancji, które po wykorzystaniu do zabezpieczenia przejść instalacyjnych tworzą powłoki odporne na ogień. Powstała powłoka ma właściwości endoenergetyczne, co stanowi skuteczną ochronę przed wysoką temperaturą. Masy stosuje się do zabezpieczania przeciwpożarowego przejść instalacji złożonych z rur stalowych, kabli, szynoprzewodów, a także przejść kombinowanych i dylatacji. Masy ogniochronne wykorzystuje się przy udziale wełny mineralnej, która wypełnia szczelnie otwór, a następnie jest malowana. Powstałe przejście nie pozwala na przejście wysokiej temperatury za przegrodę pożarową. Wskazany efekt jest szczególnie istotny przy przejściach złożonych z rur stalowych i miedzianych, które mają wysoką przenikliwość cieplną.

Masy ogniochronne pęczniejące uszczelniające to głównie produkty jednoskładnikowe na bazie akrylu z ogniochronnymi dodatkami pęczniejącymi wraz ze spoiwem. Tego typu materiały są wykorzystywane przede wszystkim do zabezpieczania przepustów kablowych o małych średnicach otworu.

Zaprawy ogniochronne są produkowane głównie z pyłów wulkanicznych, bądź cementowych. Tworzą stałe bariery ogniochronne. Wykorzystywane są w większości rodzajów przejść instalacyjnych. Mają zastosowanie przy zabezpieczaniu zarówno rur palnych, przewodów czy kanałów wentylacyjnych. Są szczególnie często stosowane przy zabezpieczaniu dużych otworów, przez które przechodzą instalacje zarówno z rur palnych, niepalnych jak i elektryczne. Przykładem zaprawy ogniochronnej jest produkt firmy Promat o nazwie handlowej Promastop-M, który jest produkowany na bazie cementu.

Rękaw ogniochronny to szczególny rodzaj zabezpieczenia ogniochronnego przepustów kablowych. Jest wykorzystywany w miejscach, w których często dochodzi do wymian kabli przechodzących przez przegrody przeciwpożarowe, takich jak serwerownie, centra handlowe, hale wystawowe. Rękawy ogniochronne wykonane są w postaci krótkiej rury metalowej o określonej średnicy, wypełnionej materiałem pęczniejącym oraz wkładki tekstylnej, która owija się ciasno wokół przewodów. Rękaw umieszcza się ścianie,
a przeprowadzone przez niego przewodydoszczelnia się poprzez ruch skrętny samym rękawem. Rękaw ogniochronny może być wykorzystywany wielokrotnie, również w innych miejscach niż pierwotne.

Plastry ogniochronne to innowacyjne rozwiązanie służące do szybkiego zabezpieczania pojedynczych kabli w małych otworach. Plaster jest zbudowany całkowicie z materiału pęczniejące oraz warstwy kleju do montażu w otworze.

Piany ogniochronne służą do zabezpieczania przejść kabli, rur lub przejść kombinowanych w małych lub średnich otworach. Piany mają szczególne zastosowanie, gdy dostęp do przejścia jest utrudniony oraz miejscach, gdzie dymoszczelność jest szczególnie wymagana z uwagi na szczelne wypełnienie otworu pianą.

Bloczki ogniochronne złożone są z materiału pęczniejącego. Mają kształt cegieł i są montowane w podobny sposób – są układane jedna na drugą do całkowitego wypełnienia otworu. Zastosowanie tego typu zabezpieczenia pozwalana możliwość dołożenia dodatkowych instalacji w przyszłości. Bloczki ogniochronne można stosować do zabezpieczania większości przepustów instalacyjnych.

Poduszki ogniochronne mają podobne zastosowanie jak bloczki. Poduszki są wypełnione materiałem pęczniejącym. Pojedyncze poduszki układa się w otworze wtaki sposób, aby wypełnić go całkowicie. Taki rodzaj zabezpieczenia zalecany jest przy zabezpieczeniu tymczasowym, bądź w miejscu, gdzie inny rodzaj zabezpieczenia nie jest możliwy do wykonania. Poduszki nadają się do wielokrotnego stosowania.

Kasety ogniochronne są przeznaczonedo zamykania otworów służących do przeprowadzania rur palnych, głównie wodociągowych
i kanalizacyjnych. Z uwagi na wyższą cenę od opasek, czy kołnierzy są stosowane rzadziej. Kaseta zbudowana jest z obudowy wykonanej z blachy stalowej ocynkowanej i wkładu ogniochronnego z materiału pęczniejącego. Wielkość kasety dopasowuje się do średnicy rury, w taki sposób, aby nie występowały nieszczelności. Zabezpieczenie montuje się po obu stronach przegrody bezpośrednio do jej podłoża za pomocą kotew stalowych.

Zasada działania biernych zabezpieczeń przeciwpożarowych

Rury niepalne wykonane ze stali lub miedzi najczęściej zabezpiecza się przy użyciu mas pęczniejących. Rury wewnątrz przejścia jak i również na wskazaną odległość od ściany, bądź stropu maluje się specjalistyczną masą. Podczas pożaru metal, z którego wykonana jest instalacja nagrzewa się do wysokich temperatur, które mogą spowodować niszczenie przepustu oraz podwyższenie temperatury za przegrodą, co może skutkować powstaniem kolejnego zarzewia ognia. Masa pęczniejąca ma za zadanie zwiększyć swoją objętość na granicy przepustu i wypełnić powstałe ubytki oraz uchronić rurę przed nagrzewaniem i przenikaniem temperatury w głąb przepustu. Rury niepalne często są pokrywane izolacją zarówno z materiałów palnych jak i niepalnych. Producent określa, czy dany produkt może być zastosowany przy użyciu danego typu izolacji, czy w miejscu przepustu izolacja musi być miejscowo usunięta.

Instalacje wykonane z rur palnych stanowią znaczą część wszystkich instalacji rurowych w nowopowstałych budynkach. Podczas pożaru rury wykonane z tworzyw sztucznych takich jak polipropylen (PP), polietylen sieciowany (PE-X), polietylen(PE), polichlorek winylu (PVC), na skutek oddziaływania wysokiej temperatury tracą swoje właściwości fizykochemiczne. Materiał topi się i rura traci swoją strukturę. Ta sama sytuacja dzieje się w miejscu przejścia instalacji przez przegrodę przeciwpożarową. W miejscu rury powstaje otwór, przez który mogą przenikać gorące gazy pożarowe lub ogień do kolejnej strefy. W ten sposób pożar zwiększa swoją objętość. Aby temu zapobiec stosuje się opaski pęczniejące lub kołnierze wykonane z materiałów pęczniejących. Pod wpływem temperatury materiał pęczniejący kilkukrotnie zwiększa swoją objętość i zamyka powstały otwór, co jest skuteczną barierą przed przeniknięciem ognia. Opaski są stosowane tam, gdzie otwór, przez który przechodzi rura jest na tyle duży, aby móc owinąć wokół niej opaskę, w taki sposób, aby była zlicowana ze ścianą. Taki sposób montażu pozwala na to, aby materiał pęczniejący mógł być kierowany w odpowiedniąstronę. Barierę mechaniczną stanowi ściana, bądź strop, w którym opaska zostałazamontowana. W zależności od średnicy zastosowanej rury zmienia się ilośćowinięć opaski wokół rury. Konkretne wartości i możliwości użycia danegoproduktu zawsze determinuje dokumentacja techniczno-ruchowa producenta.
Kołnierze pęczniejące są stosowane, gdy nie ma możliwości użycia opaski, przykładowo otwór, przez który przechodzą rury jest na tyle mały, że nie ma możliwości użycia innych materiałów wewnątrz. Kołnierz posiada własną obudowę w postaci blaszek, które w trakcie pożaru ograniczają rozprzestrzenianie się materiału pęczniejącego na zewnątrz. Pod wpływem ognia rura topi się, a materiał pęczniejący zwiększa swoją objętość na tyle, że powstały otwór po wypalonej rurze zostaje całkowicie zaślepiony.

Kable wykorzystywane przy instalacjach mają różnorakie przeznaczenie. Jedynie kable o przeznaczeniu pożarowym mają zwiększoną odporność na ogień. Kable niepalne i uniepalnione są stosowane między innymi w liniach dozorowych, sygnałowych oraz do urządzeń wykonawczych w systemie sygnalizacji pożarowej, w liniach zasilających urządzenia, które muszą być zasilane w trakcie trwania pożaru. Pomimo takiego podziału sposób zabezpieczania kabli i przewodów nie zmienia się. W zależności od zaproponowanych rozwiązań przez poszczególnych producentów kable są zabezpieczane przede wszystkim masami pęczniejącymi. W zależności od ilości kabli w przepuście oraz czy kable są dodatkowe zabezpieczane na przykład peszlem stosuje się rozwiązania polegające na malowaniu wiązki kabli na wskazaną w dokumentacji techniczno-ruchowej produktu długość wraz z uszczelnionym otworem wełną mineralną, bądź przy małych otworach wypełnienie go masą pęczniejącą do tego przeznaczoną. W trakcie pożaru izolacja na przewodach wypala się, materiał pęczniejący zwiększa objętość i wypełnia powstałe nieszczelności.  W przypadku większej ilości kabli są one malowane do konkretnej długości. Ma to za zadanie niedopuszczenie do sytuacji, w której metal użyty w kablach zostanie nagrzany do tego stopnia, aby wysoka temperatura została przeniesiona za przegrodę. Materiał pęczniejący na kablach stanowi skuteczną barierę przed nagrzewaniem się przewodów pod wpływem ognia, gdyż posiada właściwości endoenergetyczne.

Przepusty kombinowane mają to do siebie, że w jednym przejściu znajduje się wiele typów instalacji. Producenci przebadali kilkanaście typów przejść kombinowanych, co pozwala na skuteczne  zabezpieczenia przeciwpożarowe różnych typów instalacji jednocześnie. Przy wykonywaniu prac należy kierować się krajową oceną techniczną dotyczącą produktu, którym jest możliwość zabezpieczenia danego typu przepustu kombinowanego. Nie należy rozpatrywać poszczególnych typów instalacji jako jeden rodzaj przepustu. Krajowa ocena techniczna musi uwzględnić konkretne typy instalacji, które mogą być chronione jednocześnie.

Przykłady nieprawidłowo wykonanych przejść instalacyjnych

Opaska pęczniejąca, aby mogła spełnić swoje zadanie musi zostać umiejscowiona w taki sposób, aby w warunkach pożarowych miała możliwość wypełnienia otworu. Na zdjęciu numer 5, 6, 7 przedstawiono niewłaściwy montaż opasek pęczniejących. W trzech przypadkach opaska nie jest zlicowana ze ścianą i wystaje poza jej obrys w znacznej części. Taki montaż powoduje, iż opaska zacznie pęcznieć, jednak powstały materiał nie będzie wypełniał otworu, a ogień będzie miał możliwość przedostania się do kolejnej strefy pożarowej

Zdjęcie 5 - Nieprawidłowy montaż opaski pęczniejącej na rurze palnej
Zdjęcie 6 - Nieprawidłowy montaż opaski pęczniejącej na rurze palnej
Zdjęcie 7 - Nieprawidłowy montaż opaski pęczniejącej na rurze palnej

Jedynie poprawnie przygotowany otwór w przegrodzie pożarowej pozwala na wykonanie zabezpieczenia zgodnego z krajową oceną techniczną producenta. Zdjęcie numer 8 obrazuje, zabezpieczenie wykonane zapomocą opaski pęczniejącej na rurze palnej. Otwór został ponownie wykonany celem sprawdzenia poprawności wykonania. Stwierdzono, iż opaska została zamontowana w otworze, który jest niezgodny z krajową oceną techniczną producenta. Do zamknięcia otworu wykorzystano pustak wentylacyjny oraz beton B20. W przypadku powstania pożaru opaska pęczniejącą nie jest w dostateczny sposób blokowana przez elementy przegrody. Materiał pęczniejący nie zostanie skierowany tylko w otwór po wypalonej rurze, lecz będzie gromadził się w komorach pustaka. Dodatkowo, przestrzeń między opaską a elementem przegrody niewypełniono dodatkowo dedykowaną masą pęczniejącą. Zabezpieczenie wykonane w ten sposób jest niepoprawne i nieskuteczne.
Zdjęcie numer 8 przedstawia tę samą opaskę, która została zamontowana w otworze, który prawdopodobnie miał być zamurowany lub zabetonowany. Finalnie otwór wypełniono kawałkami bloczków betonowych, a widoczne szczeliny wypełniono betonem B20. Tak jak na zdjęciu numer 7 opaska nie ma możliwości wypełnienia wyłącznie szczeliny po wypalonej rurze. W tym przypadku materiał pęczniejący wypełni przestrzeń wokół rury, zatem zabezpieczenie będzie nieskuteczne. Zdjęcie numer 7 ukazuje dodatkowo przejście pojedynczego kabla elektrycznego, który nie jest zabezpieczony w żaden sposób.

Zdjęcie 8 - Niepoprawnie przygotowany otwór przejścia rury palnej
Zdjęcie 9 - Niepoprawnie przygotowany otwór przejścia rury palnej

Dobór niewłaściwego rodzaju zabezpieczenia. Na zdjęciu numer 10 zastosowano opaski pęczniejące na rurach niepalnych. Zastosowany produkt nie ogranicza możliwości przedostawania się wysokiej temperatury po rurach stalowych do sąsiedniej strefy pożarowej. W warunkach pożarowych opaska spęcznieje, jednak nie będzie to miało wpływu na możliwość przeniknięcia pożaru do kolejnej strefy pożarowej. Zastosowany typ produktu niema możliwości w żaden sposób spełnić swojej roli. Szczelina w otworze również nie została wypełniona poprawnie – brak całkowitego wypełnienia otworu, co skutkuje możliwością przenikania płomieni, gorących gazów pożarowych i dymu do innej strefy pożarowej.

Zdjęcie 10 - Niepoprawnie przygotowany otwór przejścia rury palnej

Aby wykonane zabezpieczenie przeciwpożarowe w pełni spełniało swoją funkcję należy je wykonać ze szczególną starannością. Wszelkie nieszczelności, braki, niezachowane odległości mogą sprawić, iż wykonane zabezpieczenie będzie wykazywało obniżone właściwości ogniochronne. Zdjęcie numer 11 ujawnianie dokładność w trakcie pokrywania rury stalowej masą pęczniejącą. Widoczne są znaczne braki w warstwie ogniochronnej, co może spowodować nieskuteczność całego zabezpieczenia.

Zdjęcie 11 - Niedokładnie wykonane zabezpieczenie za pomocą masy pęczniejącej

Częstym widokiem na inwestycjach jest niezabezpieczanie części instalacji za pomocą materiałów ogniochronnych. Szczeliny w ścianach, bądź stropach wypełnia się betonem lub gipsem tak, aby tylko ukryć otwory. Brak zastosowania materiałów ogniochronnychto umożliwienie przedostawaniu się płomieni, gorących gazów i dymu dosąsiedniej strefy pożarowej na skutek zniszczenia uszczelnienia. Zdjęcie numer 12 ukazuje przejście przez ścianę oddzielenia pożarowego czterech rur niepalnych w otulinach z wełny mineralnej oraz pianki na bazie kauczuku syntetycznego. Otuliny są zastosowane na rurach również wewnątrz przejścia. Na zdjęciu widoczna jest próba ukrycia szczelin za pomocą betonu. Brak zastosowania masy pęczniejącej powoduje, iż pod wpływem wysokiej temperatury cienka warstwa betonu będzie pękać i powstawać będą szczeliny, przez które pożar będzie mógł się przedostać do kolejnej strefy. Poprawnie wykonany przepust w tym przypadku to wypełnienie otworu między rurą (w izolacji, bądź bez – wzależności od zastosowanego produktu), a elementami ściany wełną mineralną, oraz dokładne zamalowanie wełny, części ściany, a także rury.

Zdjęcie 12 - Brak wykonanego zabezpieczenia rur niepalnych

Dobór niewłaściwego rodzaju zabezpieczenia. Instalacje wykonane z materiałów palnych, należy zabezpieczać materiałami pęczniejącymi, które w przypadku powstania pożaru wypełnią otwór powstały po wypaleniu się elementów instalacji. Na zdjęciu numer 13 przedstawiono nieprawidłowy dobór rodzaju materiału do danej instalacji. Rury palne pokryto masą ogniochronną, która nie zabezpiecza otworu, powstałego po wypaleniu rury z tworzywa PVC. Masa pęczniejąca nie zwiększy swojej objętości w takim stopniu, aby wypełnić cały otwór. Producent dopuszcza możliwość zabezpieczenia tego typu produktu jeśli średnica otworu jest odpowiednio mała.

Zdjęcie 13 - Niewłaściwie dobrany materiał do zabezpieczenia przejść kabli w rurkach instalacyjnych

Niewłaściwy montaż. Sposób montażu danego zabezpieczenia określa konkretna Krajowa bądź Europejska Ocena techniczna. Wszelkie różnice między instrukcją producenta a wykonaniem właściwym są traktowane jako błędy, a takie przepusty powinny być przyczyną do braku możliwości rozpoczęcia użytkowania obiektu. Zdjęcie numer 14 przedstawia przejście rurek z tworzywa sztucznego, w których zainstalowane są kable przez ścianę oddzielenia przeciwpożarowego zaizolowaną za pomocą wełny mineralnej. Przejście zostało wykonane w taki sposób, iż wełnę mineralną, która ma za zadanie zapewnienie odporności ogniowej zlicowano z warstwą wełny izolacyjnej, a nie jak nakazuje producent w licu ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Taki sposób montażu nie zapewnia szczelności wykonanego przepustu. Wełna mineralna została pokryta warstwą kleju, który po działaniu ognia może pękać i kruszyć się, co spowoduje powstawanie szczelin między zastosowanym zabezpieczeniem a izolacją termiczną. Brak wypełnienia wełną mineralną o odpowiedniej gęstości otworu w ścianie właściwej może spowodować możliwość przedostania się gorących gazów do pomieszczenia za ścianą oddzielenia pożarowego. Dodatkowona błędnie wykonane zabezpieczenie nałożono kołnierz pęczniejący w sposób niepoprawny. Kołnierz został przytwierdzony kołkami do warstwy wełny mineralnej, co skutkuje możliwością oderwania się w czasie pożaru. Taki sposób montażu nie daje gwarancji, iż w trakcie pożaru kołnierz utrzyma się we wskazanym miejscu.
Kołnierz pęczniejący musi być tak zamontowany, aby w trakcie pożaru jego umiejscowienie pozostało stałe. Materiał pęczniejący pod wpływem wysokiej temperatury zwiększa intensywnie swoją objętość. Aby otwór po wypaleniu rury palnej został wypełniony, materiał pęczniejący musi być odpowiednio ukierunkowany. Zadanie to przejmuje metalowy szkielet kołnierza. Jeśli kołnierz będzie miał możliwość ruchu, materiał pęczniejący nie zostanie odpowiednio wykorzystany. W tej sytuacji należało usunąć warstwę wełny mineralnej ze ściany pełniącej funkcję izolacji cieplnej, a następnie przymocować kołnierz do ściany właściwej za pomocą kotew metalowych.

Zdjęcie 14 - Niewłaściwe wypełnienie otworu i błędnie osadzony kołnierz pęczniejący
Normy badań odporności ogniowej

Klasę odporności ogniowej wyznacza się poprzez badanie normowe w dedykowanym instytucie badawczym.
Każdy rodzaj elementu oddzielenia pożarowego czy też wyrobu budowlanego posiada dedykowaną normę badawczą wskazującą na sposób badania danego elementu i możliwość określenia jego klasy odporności ogniowej na podstawie wyników testów.
Badania odporności ogniowej są opisane w następujących normach:

BADANIA ODPORNOŚCI OGNIOWEJ
PN-EN 1363-1 Wymagania ogólne
PN-EN 1363-2 Procedury alternatywne i dodatkowe
BADANIA ODPORNOŚCI OGNIOWEJ ELEMENTÓW NIENOŚNYCH
PN-EN 1364-1 Ściany
PN-EN 1364-2 Sufity
PN-EN 1364-3 Ściany osłonowe – Pełna konfiguracja
PN-EN 1364-4 Ściany osłonowe – Częściowa konfiguracja
BADANIA ODPORNOŚCI OGNIOWEJ INSTALACJI UŻYTKOWYCH
PN-EN 1366-1 Przewody wentylacyjne
PN-EN 1366-2 Przeciwpożarowe klapy odcinające
PN-EN 1366-3 Uszczelnienia przejść instalacyjnych
PN-EN 1366-4 Uszczelnienia złączy liniowych
PN-EN 1366-5 Kanały i szyby instalacyjne
PN-EN 1366-6 Podłogi podniesione z dostępem i podłogi podniesione
PN-EN 1366-7 Systemy transportowe i ich zamknięcia
PN-EN 1366-8 Przewody oddymiające
PN-EN 1366-9 Przewody oddymiające obsługujące jedną strefę pożarową
PN-EN 1366-10 Klapy odcinające w systemach wentylacji pożarowej
BADANIA ODPORNOŚCI OGNIOWEJ ELEMENTÓW NOŚNYCH
PN-EN 1365-1 Ściany
PN-EN 1365-2 Stropy i dachy
PN-EN 1365-3 Belki
PN-EN 1365-4 Słupy
PN-EN 1365-5 Balkony i kładki dla pieszych
PN-EN 1365-6 Schody
BADANIA ODPORNOŚCI OGNIOWEJ I DYMOSZCZELNOŚCI ZESPOŁÓW DRZWIOWYCH, ŻALUZJOWYCH I OTWIERALNYCH OKIEN ORAZ ELEMENTÓW OKUĆ BUDOWLANYCH
PN-EN 1634-1 Badania odporności ogniowej zespołów drzwiowych, żaluzjowych i otwieralnych okien
PN-EN 1634-2 Badanie odporności ogniowej charakteryzujące elementy okuć budowlanych
PN-EN 1634-3 Sprawdzanie dymoszczelności drzwi i żaluzji
METODY BADAŃ W CELU USTALANIA WPŁYWU ZABEZPIECZEŃ NA ODPORNOŚĆ OGNIOWĄ ELEMENTÓW KONSTRUKCYJNYCH
PN-EN 13381-1 Poziome membrany zabezpieczające
PN-EN 13381-2 Pionowe membrany zabezpieczające
PN-EN 13381-3 Zabezpieczenia elementów betonowych
PN-EN 13381-4 Bierne zabezpieczenia elementów stalowych
PN-EN 13381-5 Zabezpieczenia elementów zespolonych z betonu i profilowanych blach stalowych
PN-EN 13381-6 Zabezpieczenia słupów stalowych o przekroju zamkniętym wypełnionych betonem
PN-EN 13381-7 Zabezpieczenia elementów drewnianych
PN-EN 13381-8 Reaktywne zabezpieczenia elementów stalowych
PN-EN 13381-9 Systemy zabezpieczeń ogniochronnych belek stalowych z otworami w środniku
PN-EN 13381-10 Zabezpieczenia pełnych prętów rozciąganych

Wykonujemy bierne zabezpieczenia przeciwpożarowe na terenie całej Polski. W szczególności pracujemy na terenie województwa świętokrzyskiego - Kielce, Ostrowiec Świętokrzyski, Starachowice, Skarżysko-Kamienna, Sandomierz, Końskie, Busko-Zdrój, Jędrzejów, Staszów, Pińczów, Włoszczowa, Suchedniów, Połaniec, Sędziszów, Opatów, Stąporków, Kazimierza Wielka, Chęciny, Ożarów, Chmielnik, Małogoszcz, Piekoszów, Radoszyce.  
Prześlij zestawienie przejść, zdjęcia przejść, rzuty architekoniczne bądź umów się na wizję lokalną. Wspólnie zabezpieczymy Twoją budowę, aby była chroniona przed pożarem i bez przeszkód zostałą odebrana przez Wydział Prewencji Państwowej Straży Pożarnej - PSP.  

współpraca

Jeśli chcesz wykonać zabezpieczenia ogniochronne w budynku napisz do nas na biuro@smokefire.pl lub zadzwoń 796-801-185

Smoke & Fire

twój partner w budownictwie